placeholder
"

Taş Plak

" araması için 2088 sonuç listeleniyor

Taş Plak

Taş Plak

Taş plak üretimi, 19. yüzyılın sonlarında Almanya’da başlar. İlk plak modellerinde çok farklı malzemeler kullanılmış olsa da zamanla bir standart oluşturulur. İlk üretilen ve günümüze kadar gelen taş plakların devir sayısı 78’dir. Devir sayısı, plağın bir dakikadaki dönüş sayısını verir. Taş plak antika 45’lik, 78’lik ibaresi görüldüğünde dakikadaki devir sayısı anlaşılmalıdır. Taş plakların diğer adı da 78’liktir, 1 dakikada 78 kez döner. Her iki yüzünde birer şarkı bulunur. Plak dinlerken, plağın belirlenen devir sayısından farklı şekilde dinlenmesi müzik kalitesini etkilediği gibi şarkının anlaşılmasını da zorlaştırır. Taş plaklar, gramofon ile dinlenmek üzere üretilmiş plaklardır. Günümüzde kullanılan pikaplar tarafından da rahatlıkla çalınabilir. Taş plak dinlemek, temelde nostaljik çağrışımları beraberinde getirir. Çeşitli sanatçıların seslerini plak çıtırtıları ile birlikte duymak, huzurlu bir zamanı ifade eder. Plak, özellikle taş plakların cızırtılarının plak dinlemeyi seven kişilerce müziğe başka bir boyut kattığı ifade edilir. İğnenin plağa dokunduğu andan müziğin ilk notalarının duyulduğu zamana kadar geçen sessiz sürede duyulan çıtırtılar, plağın doldurulduğu zamanları çağrıştırır. Bu da sevdiği şarkıyı dinlerken kişiye nostaljik duygular yaşatır. Plak dinlemeyi seven kişilerin yaşadığı bu nostaljik his, eskiye dair duyguları da ortaya çıkardığı için ayrı bir kültür oluşturur. Plak dinlemeyi sevenler bu histen hoşnut olsalar da bu seslerin belli bir desibelden yukarıda olması müziği dinlemeyi zorlaştırır. Bu nedenle plakların çizilmemiş, çeşitli dış etkenlere maruz kalmamış olması gerekir. Taş plaklar bu anlamda daha dayanıklı ve korunaklıdır. Ancak yine de doğru şekilde saklanması ve korunması önem taşır. Eski taş plaklar bu nedenle olumsuz hava şartlarından, çok sıcak ve soğuktan korunarak, kalın karton zarflar içinde saklanır. Ayrıca taş plak saklamak için özel üretilmiş klasör çeşitleri de bulunur. Bu klasörlerin dış kısımları sert olduğu için taş plakların içine konulduğu mukavva zarflarda, yüzeye dik şekilde korunmasını sağlar. Tüm plak çeşitlerinin dik şekilde tutularak saklanması önemlidir. Üst üste konulan plaklar, zaman içinde birbirlerine yapışma ve kırılma tehlikesi taşırlar.

Taş Plak Nedir?

Taş plaklar, 19. yüzyılın sonlarında, çeşitli karışımlarla oluşturulan sert malzemelerden üretilen plaklardır. Bu plaklar İngilizcede “Unbreakable” olarak isimlendirilir ve Türkçeye “Kırılmaz” olarak geçse de zaman içinde “Taş Plak” olarak anılmaya başlar. 78 devirde çalınacak şarkının uzunluğuna göre çeşitli boyutlarda üretilen taş plaklar, 1954’te çıkan 45’liklerle yerini küçük plaklara bırakır. Bu yeni plak türlerinde kullanılan ham madde de bükülebilir ve çok daha kullanışlı olduğu için zamanla taş plak üretimi durma noktasına gelir. Klasik müzik konçertoları ya da bir albümün tamamını kaydetmek için 33’lük devirdeki LP’ler kullanılır, bir yüzde tek şarkının dinlenebilmesi için de 45’likler kullanılır. Taş plaklar, şu anda dinlenen plak çeşitlerinin ilk üretilen modelleridir. Şu anda üretilmedikleri için antika olarak anılırlar ve koleksiyoncular tarafından özellikle tercih edilirler.

Orijinal taş plak boyutları 10 inç olarak ölçülür. Çapı 25 cm olan taş plaklar, 33’lük ile 45’lik arasındaki bir boydur. Bu tip plakları dinlemek için özel bir tertibat olması gerekir. Bu tür plakları, normal pikap iğnesi ile dinlemek hem iğneye hem de plağa zarar verir. Gramofonlarla dinlemek de her zaman olumlu sonuç vermeyebilir. Sesin gramofon borusundan geçerken yüzeylere çarpıp yansıma yapması, bazı şarkıların sözlerinin ve müziğinin anlaşılmasında zorluk çıkarabilir. Ancak yine de en nostaljik olanı, gramofon ile taş plak dinlemektir. 78’lik devir plaklara kayıt yapılırken bazı şarkılar, normalden daha yavaş kaydedilmiştir. Bu şarkıların gramofonun borusundan çıkarken oluşabilecek karışıklıkları gidermek için böyle kaydedildiği düşünülür. Taş plakların hammaddesinin ne olduğuna dair çeşitli spekülasyonlar bulunur.

Genellikle adından dolayı, bir çeşit taş alaşımından üretildiği gibi yorumlar da yapılır. Ancak taş plaklar taştan üretilmez. Kırılmaya dayanıklı olmasının nedeninin 1989 yılındaki ilk üretiminde içine konulan mukavva üzerine pamuk, şellak isimli bir böceğin salgısından elde edilen kuvvetli zamk formundaki bir reçine ve balmumu olduğunu yazanlar vardır. Bunun yanı sıra sıkıştırılmış kömür, ebonit isimli kauçukla kükürdün sıkıştırılması ile oluşan bir maddeden üretildiği de kaynaklarda yer alır. Günümüzde, fiziksel olarak taş plakların kolay kırılmadığı ancak esnek yapıya sahip olmadıkları için çarpma ve vurma ile kenarlarından kırılabildikleri gözlenebilir. Kırılan taş plakların tamiri de yapılabilmektedir. Bununla ilgili olarak eski plak satan kişiler, özellikle taş plak koleksiyonu yapanların çeşitli uygulamaları bulunmaktadır. Kırılmış taş plakları evde tamir etmeye çalışmak kimi zaman plağa geri dönülmez hasarlar verebilir. Bu nedenle işinin ehli ustalara götürülerek, olabiliyorsa tamir edilmesi istenebilir. Antika değeri taşıyan taş plakların günümüze kadar gelen ve sağlam kalanlarının da en iyi şekilde korunması ve gelecek nesillere aktarılması, bazı müzikseverlerin plakları korumaktaki amaçlarından birisidir.

Taş Plak Çalmak İçin Gerekli Ürünler

78 devir plakların çalınması için gerekli olan ekipman, yaklaşık 60 ile 90 devir aralığını kapsayan, değişken hız ayarı olan döner bir tabla gerektirir. Bu tablalar, gramofon ya da pikap olarak bulunabilir. Günümüzde, plak döngüsünü sabit tuttuğu ve ses kalitesini iyileştirdiği için elektronik pikaplar daha çok tercih edilmektedir. Hangi sistemi kullanırsanız kullanın, hızını ayarlayabilmeniz önem taşır. Bunun nedeni, 78'in tam olarak 78 RPM'de kaydedilmemesidir. 72 ile 85 RPM arasındaki hızlar oldukça yaygındır, biraz daha aşağısı ve yukarısı da mümkün olabilir. 78’lik taş plakları çalabilen stereo pikap iğnesi ve iğne kolu da ihtiyaçlar arasındadır. Sıradan Hi-Fi ses sistemleri, 78 devirli plağı çalmak için ideal değildir. Yüksek yüzey çıtırtıları ve plağa kaydedilmiş şarkının sesi, kaydın düzensizliği ve plağın ağırlığı bile hassas pikap iğnesinin tüm sistemlerini karıştırır. 78’lik devirlerin iğneleri, LP’ler için kullanılandan çok daha geniş bir uca sahiptir. Taş plak için kullanılan iğneler, 78’liklerin müzik kanalının iç geometrisi ve hareket dinamikleri göz önüne alındığında optimum ağırlık olan 4 - 5 gramın çok üzerindedir.

İdeal olarak birden fazla prob ucu tipine ihtiyacınız olacaktır. Bunun nedeni, taş plaktaki oluk boyutlarının standardizasyonunun 1940'lara kadar gerçekleşmemiş olmasıdır. 1900 ile 1940 arasındaki tüm aralığı kapsamak için, uç yarıçapları 0.45 mm ile 1.02 mm arasında ve aralarındaki prob uçlarından temin etmeniz gerekir. Tercihen mono ve stereo seçimleri yapılabilen bir amplifikatör gerekir. 78’lik plakları çalabilen ve taş plak devrinde kaydedilmiş sesleri en iyi kaliteyle çıkartabilecek şekilde uyarlanmış bir sisteme sahip olması idealdir. Aslında 78 devir plakların kayıtlarındaki teknik farklılıklar dolayısı ile bir ön amplifikatör de gereklidir. Asıl ses sistemine ulaşmanız için önce sesleri eşitlemeniz önem taşır. Bunun için, seçim yapabiliyorsanız mono’yu seçmeniz yeterli olur. Yüksek kaliteli hoparlörler de bir diğer ihtiyaçtır. Modern kayıtlara kıyasla sınırlı akustik aralıkları olan 78 devir plakların aslında iyi hoparlör gerektirmediğini düşünebilirsiniz. Bu düşüncenin tam tersi doğrudur.

Geçmişten Günümüze Taş Plak Çalar Modelleri

Tarihsel verilere göre, taş plak üretildiği zamanlarda üretime veya tüm plakların aynı müzik kalitesinde doldurulabilmesine dair herhangi bir standart bulunmamaktadır. Bu durum, günümüze kadar gelen taş plakların neden aynı kalitede ses barındırmadığını açıklar. Taş plakların üretildikleri yıllarda plağın dinleme aracı olarak taş plak gramofon kullanılır. Günümüze kadar gelmiş gramofonlar, özellikle zarif ve gösterişli görünümleri ile aynı nostaljiyi çağrıştırsa da ses kalitesi açısından beklenen performansı vermezler. Gramofonların çalıştırılması için gövdeye bağlı ya da eklenir çıkarılır bir kol ile kurulması gerekir. Kurulma işlemi tamamlandıktan sonra aynı devirde plağı döndürmeleri için gerekli altyapıya sahip olması beklenir. Ancak bu tip gramofonlar, kolay ulaşılabilir objeler olmaktan çıkmıştır. Bu nedenle, gramofondan plak dinlemek için sürekli kurulması ve aynı devirde çalması için çeşitli ayarlamaların yapılması lazımdır.

Taş plak çalar modelleri, günümüz teknolojisinde artık bir iğne ve gerekli ayarlarla sabitlenen türlerden oluşur. Bunun için normal pikaplar da kullanılabilir. Ancak istenilen şekilde plak dinleyebilmek için taş plak iğnesi ve pikap modellerinin özellikle aranması gerekir. Taş plak çalan pikap radyo şeklinde dekoratif antika modellere de ulaşmak mümkündür. Önceki dönemlerde konsol şeklinde üretilmiş bu modeller nostaljik bir dekoratif görünüm taşır. Genellikle lambalı pikap olarak tabir edilen plak çalarların öncelikle lambalarının ısınması için bir süre geçmesi gerekir. Daha sonra istenilen plağı dinlemek mümkün olur. Plakseverlerin yakından tanıdığı bu modeller, 1980 yılının kasetçalarlarına benzetilebilir. Hem radyo hem pikap olarak kullanılan müzik dinleme gereçlerine Trendyol’un radyo pikap kategorisinden ulaşmanız ve dilediğiniz ürünü satın almanız mümkündür. Taş plaklarda, eski tip gramofon ile dinlendiğinde, iğne kısmının ağırlığı ile deformasyon oluşabilir. Gramofon iğnelerinin ortalama ağırlığı 100 gram kadardır ve sık dinlenilen plakları zamanla bozabilir. Günümüz teknolojisinde üretilen plakçalarların iğne ağırlığı 3 ile 5 gram arasında değişir. Bu da plağın deforme olmadan daha fazla dinlenebilmesi imkanını doğurur. Bu nedenle taş plakları dinlerken yeni teknoloji dinleme aletleri kullanmak gerekir. Yeni pikaplara uyumlu taş plak iğnesi satın almak yeterlidir.

Taş Plakların Temizlenmesi

Taş plakların periyodik olarak temizliğinin sağlanması, sesinin daha iyi çıkmasını sağlar. Temizlik için öncelikle plak üzerindeki tozların kuru bir bez ya da yumuşak bir fırça ile temizlenmesi gerekir. Taş plakların temizlenmesinde sabunlu ılık suya batırılmış bir bez kullanılır. Bu bez ile plağın üzerindeki leke silinir. Deformasyona yol açacak ve plağı tahriş edecek kimyasallar kullanılmaz. Plağın yüzeyi nemliyken, yeni bir iğne kullanarak çalarsanız plak üzerindeki çalma kanalını temizlemiş olursunuz. Temizledikten sonra nemli haldeyken, diğer yüzü çevirerek temizliğe devam etmeyin. Öncelikle temizlediğiniz yüzeyin tamamen kurumasını sağlayın. Kuruturken yapılan en etkili yöntem, elektrik süpürgesi gibi kuvvetli çekiş yapan vakum temizleyicilerdir. Elektrikli süpürgenin borusunu plağın üzerinde gezdirerek tüm nemi çekebilirsiniz. Kurutma işlemi yapılırken borunun ucuna bir kadife bez takılır. Üzerinde çok kalıp lekeler bulunan plakların temizlenmesi için çeşitli temizlik solüsyonları da kullanılabilir. Temizlik solüsyonlarının yanı sıra köpükleri ve özel fırçaları da bulunur.

Plağın müzik kanallarının temizliğinin yanı sıra dış kenarının da temizlenmesi ve temiz tutulması gerekir. Plağın dış kısmı, kir ve lekeler dolayısı ile zamanla deforme olarak güçsüzleşir ve kırılabilir. Bu kırık, müzik kanalına ulaşmamış olsa bile plağı çalmak istediğinizde dengesizlik yaratarak müziğin sürekli yükselip alçalmasına neden olur. Bu nedenle plağın üstünün temizliği tamamlanırken, kenarlarında biriken lekelerin yok edilmesi gerekir. Tüm temizlik işlemlerinde, plağın ortasındaki etiketin korunması önemlidir. Orta etiketi ıslatmadan, plak temizleme solüsyonunun plağa püskürtülmesi yeterli olacaktır. Püskürtme işleminden sonra birkaç dakika boyunca tüm temizleme sıvısının plağın ince kanallarına nüfuz etmesini bekleyebilirsiniz. Plak kenarındaki fazla sıvıyı silerek, plağı pikabınıza koyun. Her temizleme işleminde yeni bir iğne kullanarak plağı bir kez çalın.

Taş Plak Fiyatları

Taş plak fiyatları hakkındaki genel yargı, çok eski bir taş plağın çok pahalı olabileceği türündedir. Ancak, plak fiyatlarını genel olarak belirleyen bazı kriterler bulunmaktadır. Plağın ne kadar eski olduğunun yanı sıra plağı dolduran sanatçının da kariyerinin hangi aşamasında olduğu önemlidir. Bir plağın fiyatını yükseltecek başka bir unsur da koleksiyonerlerin ilgisidir. Sanatçının kim olduğu da önemlidir. Sanatçı plağın değerini belirlemede büyük faktördür. Halkın sanatçıyla ne kadar ilgilendiği plak fiyatını belirler. Bazı sanatçıların kaydettikleri plaklar, sanatçılar hayattayken yüksek fiyattan satılmış ve sonra fiyatlar düşmüştür. Elvis Presley, Pink Floyd, Beatles gibi sanatçı ya da grupların plak fiyatları, onlar müzik üretimini durdurduktan sonra dahi yükselmeye devam etmiştir.

Taş plakların az bulunur olması da önem taşır. Plakların zamanında çok fazla satılması, fazla kopyasının olması anlamına gelir. Durum böyle olunca da koleksiyoncuların ilgisini kaybeder. Ancak taş plaklarda zaten üretim az olduğu için, 1960’larda satılan plaklar kadar çok kopya bulmak zordur. Özel mühür ya da işaretli plaklar da koleksiyon değerindedir. Bir plağın değerini belirlemede hayati önem taşıyan faktörlerden birisidir. Bu özel mühür yerine taş plağın şimdiye dek hiç açılmamış, dinlenmemiş olması bile önemli olabilir. Bu noktada plağın fiyatı çok artar. Naylonu açılmamış, zarfından hiç çıkmamış plaklar her zaman çok daha yüksek fiyatlıdır. İmzalı plaklar da değeri etkiler. Plakların değerini etkileyebilecek bir başka faktör de üzerinde sanatçının imzasının bulunmasıdır. Sanatçının bir kişiye hitap ederek bir şeyler yazıp imzasını attığı plaklar, üzerinde sadece sanatçının imzasının olduğu plaklardan daha az fiyata satılır. Plağı imzalayan sanatçının fotoğrafının da yer aldığı orijinal imzalı kayıtlar, en yüksek fiyatları getirme eğilimindedir.

Trendyol’da Değerli Taş Plak Çeşitleri

Taş plak dinlemenin keyfini yaşamak için Trendyol’a bakabilirsiniz. Trendyol’un avantajlı ödeme kolaylıkları ile nostaljik müziğe kolaylıkla ulaşabilir ve o zamanları tekrar yaşayabilirsiniz. Dinlemek istediğiniz sanatçıları, plak çıtırtıları eşliğinde dinlemek için plak çeşitlerine göz atarak beğendiklerinizi seçebilirsiniz. Bunun yanı sıra, taş plaklarınızı doğru şekilde muhafaza etmek için taş plak zarfları ve birçok zarfın bir arada bulunduğu kalın kapaklı klasörlerden satın almanız da mümkün. Taş plak kültürü, temizliği ve saklanmasını da içinde barındırır. Dolayısı ile bu niş ilgi alanına sahipseniz tüm yan ürünlerini de satın almanız gerekecektir. Taş plaklar, çok eski zamanlardan bu yana sağlam şekilde gelmişken daha özenli bir bakıma da ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle saklama ürünlerinin yanı sıra temizlik ürünlerine de göz atmanız gerekir. Böylelikle plağınız için en uygun temizlik ürünlerini satın alabilir ve plağın daha da dayanıklı olmasını sağlayabilirsiniz.

Taş plak satın alırken Trendyol’un ödeme kolaylıkları ve fiyat avantajlarını göz önünde bulundurabilirsiniz. Bu, taş plakların yanı sıra tüm diğer bakım ürünlerinden de bütçenizi zorlamadan satın alabilmeniz anlamına gelir. Tüm müzikleri dinlerken, geçmişe dair yerli ve yabancı sevdiğiniz sanatçıları plak çıtırtıları arasında duyabilmek için plak çeşitlerine göz atabilirsiniz. Seyyan Hanım, Fikrimin İnce Gülü, Müslüm Gürses, Aşık Veysel, Müzeyyen Senar, Neşet Ertaş, Zeki Müren, Ajda Pekkan, Selda Bağcan taş plak çeşitlerine ulaşabilir, kendinize ya da sevdiklerinize çok güzel bir ürün armağan edebilirsiniz. Plak dinlemek sadece sevilen sanatçının sesini duymak değil, dinleyenler için bambaşka bir dünyadır. Bu dünyaya Trendyol avantajları ile adım atmak için tüm çeşitler arasından beğendiklerinizi sepete atabilirsiniz.