Satranç Saati

Satranç saatleri, aynı anda ve yalnızca birinin çalışabileceği türde birbirine bir mekanizma sayesinde bağlanan iki göstergeye sahip saattir. Turnuvalarda satranç saati süresi için tanımlanan zaman dilimi genel olarak 1.5 saattir. Turnuvaların tüzüğünde oyun öncesi belirlenen toplam süre bazen 1 saat olarak da uygulanabilir. Satranç kuralları arasında yer alan saat oyun içinde önemli bir göreve sahiptir. Satranç oyuncularına belli bir sayıda hamle kullanma ve bu kullanacağı hamleler için belli bir süre verilir. Bununla beraber oyuncular ilk etapta verilen toplam süre haricinde ek süre de alabilir. Oyuncuların bir önceki zaman diliminden artırmış olduğu süre, yine kendisine aittir. Bu da oyuncunun toplam süresine eklenir. Satranç oyununda satranç saatlerinin nereye konulması gerektiğine karar veren kişi hakemdir. Piyasada hem analog hem de dijital satranç saati türleri yer alır. Belirlenen saatte ve ilk olarak beyaz oyuncunun zamanı başlatılarak oyun gerçekleştirilir. Satranç tahtası üzerinde hamlesini yapan rakip kendi saatini durdurur ve rakibinin saatini çalıştırır. Oyuncuların saati durdurmasına rakip engel olmamalıdır. Eğer kişi saati durdurmazsa hamlesini yapmamış sayılır. Satranç saatlerinin ekranında her iki kişinin süresi yer alır ve bu süreler eşittir. Satranç saatleri üzerinde ışık da yer alır. Rakip, karşı oyuncunun süresini başlattığında ışık yanıp sönmeye başlar. Böylece rakip masadan uzaklaştığı zaman yanan ışığı görüp oyuna devam edebilir. Bu aynı zamanda hakemlere kolaylık sağlanması için de yapılan bir uygulamadır. Satranç saatini öncelikle siyah oyuncu kullanır. Bu saate siyah oyuncu basarak beyaz oyuncunun hamlesini başlatır. Hamlesini yapan beyaz oyuncu tekrar saate basarak siyah oyuncunun hamlesini başlatır. Satranç saati kullanımı tamamen bu şekilde gerçekleşir. Satranç oyununda yer alan taşların tamamı kaybedilmemiş olsa dahi, süresi ilk biten oyuncu oyunu kaybeder. Oyunca önemli olan verilen süre içerisinde rakibi mat etmektir. Satranç saati uygulamasında rakiplerin süreleri hiçbir zaman aynı anda sona ermez. Saat üzerinde süresi biten oyuncunun ekranında (-) işareti yer alır. Eğer saatte (-0,00) ibaresi yer alıyorsa oyuncu oyunu kaybetmiş demektir. Satranç saati, oyunun doğru bir şekilde tamamlanmasını sağlar. Eğer rakiplerin herhangi bir satranç saati olmadan oynamaları beklenseydi, herhangi bir hamlede bulunmayan rakibin karşı oyuncunun ne yapması gerektiğini bilememesi ve uzun bir süre bekletilmesine sebep olabilirdi. Buna çözüm getirmek için de satranç saati uygulaması oldukça doğru bir yöntemdir.

Satranç saati çeşitleri farklı model ve çalışma prensibine sahiptir. Bu saatler analog ve dijital saat olmak üzere ikiye ayrılır. Analog saatlerde mekanik düğmeler yer alır. Bir oyuncunun mekanik düğmesine basılarak karşı tarafın saati serbest bırakılır. Kendi mekanik düğmesine basan kişi saatin fiziksel hareketini sonlandırır. Analog satranç saati aslında çok bilinen bir görsele sahiptir. Analog satranç saati en bilinen ve en sık kullanılan oyun saatlerinden biridir. Kişilerin küçüklüğünden bu yana öğretilen saatlerin tümü analog saatlerdir. Geçe, kala, çeyrek var gibi terimlerin yer aldığı bu saat türünün kadranında sayılar, yelkovan ve akrep bulunur. Geçmişte analog saatler doğrudan saat olarak tanımlanmıştır. Mekanik satranç saati olarak da adlandırılan bu materyalde oyuncuların sürelerinin dolduğunu gösteren bir bayrak ile donatılırlar. Ancak teknolojinin de ilerlemesi ile dijital saatlerin hayatımıza girmesi sonucu bilinen bu eski tür saatler, analog saatler olarak tanımlanır. 1973 lü yıllarda bir üniversite öğrencisi ve satranç oyuncu olan kişi, ders projelerinde ilk dijital satranç saatini tasarlar ve tanıtır. Günümüzde bu teknoloji çok daha ilerletilerek dijital saatlerde ekranlar kırmızı LED ile tasarlanmıştır. En gelişmiş teknoloji ile üretilen farklı model ve renklere sahip dijital saat çeşitleri bulunur. Analog saatlerde olduğu gibi dijital saatler de FIDE (Dünya Satranç Federasyonu) talimat ve kurallarına uygun bir şekilde üretilir. Satranç saati ölçüleri belli bir kritere bağlı değildir. Dolayısıyla piyasada farklı ölçü, renk ve modellerde satranç saati ürünleri yer alır. Dijital satranç saatleri, önceden ayarlanmış çok sayıda zaman kontrol mekanizmasına sahiptir. Dijital saatlerde son seçilen zaman kontrolü, otomatik olarak hafızaya alınır özelliktedir. Bu sayede saat kapanıp açılsa dahi kullanılan zamanları ekranına yansıtabilir. Dijital saatin önünde yer alan düğmeler, farklı renklerle tasarlanmıştır. Satranç zaman saati çeşitleri arasında yer alan analog saat modelleri ahşap satranç saati olarak da satışa sunulmaktadır.

Turnuva satranç saati, yarışmanın oyun takımı sonrasında yer alan en önemli ikinci materyali arasında yer alır. Satranç saati, tüm satranç kurallarının yarışma boyutunda ilk maddesini oluşturur. Eğer bir yarışmadan bahsediliyorsa, ortada mutlaka bir satranç saati ve bir hakem yer almalıdır. Oyunda satranç saatlerinin tek sahibi hakemlerdir. Satranç saati ayarlama görevini hakem üstlenir. Hakem, satranç saatine hakim olmakla beraber saate dair diğer tüm kuralları da oyun içerisine harmanlayabilendir.Satranç oyunu başladığı ilk andan itibaren oyun hakemi, saat ile aktif bir şekilde çalışır. Satranç kuralları metninin en uzun maddeleri satranç saatleri için yazılmıştır. Oyun bu saat ile başlar, bu saat ile sona erdirilir. Aynı zamanda gerekli hamlelerin tamamlanması da yine bu saat ile belirginlik kazanır. Oyuncular, satranç saatine tek el ile basmalıdırlar. Satranç saati üzerinde parmakların uzun bir süre bekletilmesi veya da elini saatin üzerinde askıda tutması oyun kurallarına aykırıdır. Satranç saati çalışma prensibi arasında farklı alternatifler de yer alır. Bunlardan biri hamlesini gerçekleştiren oyuncunun saati durdurmama seçeneği olabilir. Rakip de bu esnada hamlesini yapabilir. Hakemin izni olduğu takdirde oyuncu, hamle sırasının kendisinde olduğu halde saatini durdurabilir. Bu esnada rakip de kendi saatine basabilir ve hamlede olan rakibinin saatinin yeniden başlamasını sağlayabilir. Tüm bunların yanı sıra satranç saati materyaline oyuncuların ölçülü davranması beklenir. Saat üzerine kuvvetli bir biçimde basmak, saati devirmek yasaktır. Satranç saatini kurallara uygun kullanmayan oyuncular cezalandırılır. Oyuncuların herhangi bir hamle yapmadan saate bakmaları da kural dışıdır. Satranç saati çeşitleri piyasada farklı markalara ait farklı tasarımlar ile alıcılarına sunulur. Satranç saatlerini satın alırken güvenilir satış kanalları üzerinden alışveriş gerçekleştirilmelidir. İnternet üzerinden satranç saati satın al denilerek Trendyol üzerinden tüm ürün seçenekleri incelenebilir. Trendyol’un zengin ürün seçenekleri içerisinde yer alan satranç saati çeşitleri arasından sizin için en uygun olan ürünleri seçebilirsiniz. İhtiyaç duyduğunuz satranç saati ve oyun takımı ürün çeşitleri için Trendyol’un hobi kategorisini inceleyebilirsiniz. Satranç oyunu içinde olmazsa olmaz aksesuar olan satranç saati fiyatları, ürünün kalitesine ve özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.